РЕТРОСПЕКТИВНИЙ АНАЛІЗ ДОСЛІДЖЕНЬ ПРОБЛЕМИ НАДІЙНОСТІ ГЕОДЕЗИЧНИХ МЕРЕЖ

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.32347/2076-815x.2025.90.452-462

Ключові слова:

оцінка надійності, геодезичні мережі, дерево відмов, марківські процеси, булеві функції, робастні методи, метод Монте-Карло

Анотація

Зроблений ретроспективний аналіз досліджень оцінки надійності геодезичних мереж (ГМ). Розглянуто 4 історичні етапи досліджень оцінки надійності ГМ та виділені основні методи оцінки та моделювання надійності. Проблема оцінки та забезпечення надійності є актуальною в наш час і вимагає проведення комплексу досліджень та розрахунків, які дозволять використовуючи певну науково-обґрунтовану методику оцінки надійності змоделювати функціонування ГМ у реальних умовах з урахуванням впливу різних факторів та виявити доцільну періодичність обстеження пунктів ГМ для відновлення її стану та подальшого безвідмовного функціонування. Встановлено, що надійність ГМ закладається в процесі її проєктування завдяки правильному вибору розташування її елементів (геодезичних пунктів) та вибором конструкції пунктів (знаків). Надійність зберігається шляхом правильного зберігання (охорони) геодезичних пунктів і підтримується під час її експлуатації внаслідок періодичних обстежень геодезичних пунктів та їх відновленням у разі необхідності. Наразі шляхом застосування робастних методів та комп'ютерного моделювання методом Монте-Карло можна оцінити запроєктовану ГМ та виконати її оптимізацію для забезпечення заданого рівня надійності через виявлення «слабких місць» внаслідок поганої конфігурації, що стає причиною появи похибок (збоїв). З використанням методу «простору станів» можна виявити час перебування ГМ у різних станах залежно від зміни інтенсивності відмов та відновлення геодезичних пунктів, тобто змоделювати поведінку технічної системи (геодезичної мережі) на стадії її проєктування.

Біографія автора

Ганна Ішутіна, Український державний університет науки і технологій

к.т.н., доцент

Посилання

Rofatto V.F., Matsuoka M.T., KleinI., Veronez M.R., Bonimani M.L., Lehmann R. A half-century of Baarda’s concept of reliability: a review, new perspectives, and applications. Survey Review, 2018. 52(1). p. 261-277. URL: https://www.researchgate.net/publication/329102218_A_half-century_of_Baarda's_concept_of_reliability_a_review_new_perspectives_and_applications. {in English}.

Rofatto V.F., Matsuoka M.T., Klein I. Método Monte Carlo aplicado à análise deconfiabilidade em geodésia. URL: https://www.researchgate.net/publication/321018716_METODO_MONTE_CARLO_APLICADO_A_ANALISE_DE_CONFIABILIDADE_EM_GEODESIA#fullTextFileContent. {in English}.

Rofatto V.F., Matsuoka M.T., Klein I. An Attempt to Analyse Baarda's Iterative Data Snooping Procedure based on Monte Carlo Simulation. South African Journal of Geomatics, Vol. 6. No. 3, October 2017. P. 416-435. URL: https://www.researchgate.net/publication/320820618_An_Attempt_to_Analyse_Baarda's_Iterative_Data_Snooping_Procedure_based_on_Monte_Carlo_Simulation#fullTextFileContent. {in English}.

Hekimoglu S., Erenoglu R. C., Sanli D. U., Erdogan B. Detecting Configuration Weaknesses in Geodetic Networks. Survey Review. Volume 43, 2011. p. 713-730. URL: https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1179/003962611X13117748892632?needAccess=true. {in English}.

Simkooei A.A. Comparison of reliability and geometrical strength criteria in geodetic networks. Journal of Geodesy. 2001. no75: p. 227-233. URL:

https://www.researchgate.net/publication/225344876_Comparison_of_reliability_and_geometrical_strength_criteria_in_geodetic_networks. {in English}.

Knight, N.L.; Wang, J.; Rizos, C. Generalised measures of reliability for multiple outliers. Journal of Geodesy, v. 84, n. 10, p. 625–635, 2010. URL: https://link.springer.com/article/10.1007/s00190-010-0392-4. {in English}.

Ishutina H.S. (2015) Assessment of the reliability of the geodetic network in geomonitoring of built-up areas: diss… Cand. Sc. (Tech.): 05.24.01 [Otsiniuvannia nadiinosti heodezychnoi merezhi pry heomonitorynhu zabudovanykh terytorii]: dys… kand. tekhn. nauk: 05.24.01]. Kyiv, 2015, 187 p. {in Ukrainian}

Biehichev S.V., Ishutina H.S., Tregub O.V. (2024) Logical-probablic modeling of failures of geodesic networks [Lohiko-ymovirnisne modeliuvannia vidmov heodezychnykh merezh] Ukrainian Journal of Civil Engineering and Architecture, no. 3(021), pp. 33–46. URL: http://uajcea.pgasa.dp.ua/article/view/309164 {in Ukrainian}

Biehichev S.V., Ishutina H.S., Chumak L.A. (2024) Research of the reliability of the geodetic network in providing geodetic support of construction [Doslidzhennia nadiinosti heodezychnoi merezhi dlia zabezpechennia heodezychnoho suprovodu budivnytstva]. Ukrainian Journal of Civil Engineering and Architecture, no. 5 (023), pp. 7–20. URL: http://uajcea.pgasa.dp.ua/article/view/315607/306317 {in Ukrainian}

Biehichev S.V., Ishutina H.S., Chumak L.A., Hoichuk A.P. Assessing the reliability of a surveying and geodetic network based on a Markov model. Naukovyi Visnyk Natsionalnoho Hirnychoho Universytetu, 2024, № 6. P.p. 21-27. URL: https://doi.org/10.33271/nvngu/2024-6/021. {in English}.

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-09-24

Як цитувати

Ішутіна, Г. (2025). РЕТРОСПЕКТИВНИЙ АНАЛІЗ ДОСЛІДЖЕНЬ ПРОБЛЕМИ НАДІЙНОСТІ ГЕОДЕЗИЧНИХ МЕРЕЖ. Містобудування та територіальне планування, (90), 452–462. https://doi.org/10.32347/2076-815x.2025.90.452-462

Номер

Розділ

Статті